İnşaat Projelerinde Zaman Neden Hep Yanlış Tahmin Edilir?
İnşaat sektöründe zaman, en çok konuşulan ama en az doğru yönetilen kavramlardan biridir. Neredeyse her proje toplantısında süre gündeme gelir; takvimler çizilir, teslim tarihleri vurgulanır, gecikmelerden kaçınılması gerektiği hatırlatılır. Buna rağmen projelerin büyük bir kısmı planlanan sürede tamamlanmaz. Projeler başlarken hazırlanan takvimler çoğu zaman nettir. başlangıç tarihi, ara kilometre taşları ve teslim günü bellidir. Ancak proje ilerledikçe bu netlik hızla kaybolur. Gecikmeler neredeyse normal kabul edilir. Hatta bazı projelerde “zamanında bitirmek” bir başarıdan çok istisna olarak görülür. Bu durum tesadüf değildir. Sorun tek tek projelerde değil, zamanın nasıl ele alındığında yatar.
Zaman Tahmini Bir Hesap Değil, Bir Varsayımdır
Çoğu inşaat projesinde zaman planı, iş kalemlerinin teorik sürelerinin toplanmasıyla oluşturulur. Bir işin “normal şartlarda” kaç gün süreceği hesaplanır ve bu süreler ardı ardına dizilir. Ancak burada genellikle fark edilmeyen kritik bir varsayım vardır:
Normal şartlar:
Gerçek şantiyelerde normal şartlar neredeyse hiç yaşanmaz. İşler kesintisiz ilerlemez, kararlar anında alınmaz, ekipler tam senkron çalışmaz. Buna rağmen planlar, bu kesintilerin nadir olacağı varsayımıyla yapılır. Yani plan, gerçekliği değil; ideal bir senaryoyu temsil eder. Asıl hata da burada başlar. Çünkü plan, gerçekleşme ihtimali düşük bir senaryoya göre yapıldığında, zaman tahmini daha en baştan yanlış doğar.
İnşaatta Zaman Lineer Değildir
Zaman planlamasında yapılan en büyük zihinsel hata, zamanın düz bir çizgi gibi ele alınmasıdır. Oysa inşaat projelerinde zaman;
- Durur
- Sıçrar
- Geri gider
Bir iş tamamlandığında zaman ilerler gibi görünür. Ama aynı iş tekrar yapıldığında, zaman geriye sarılmış olur.
Bu geri dönüşler:
- Yanlış sırayla yapılan işler
- Eksik detaylar
- Geç gelen kararlar
nedeniyle oluşur ve çoğu zaman “revizyon” adı altında normalleştirilir. Planlar ise bu geri gidişleri hiç hesaba katmaz.
Üretken Zaman ile Geçen Zaman Arasındaki Görünmeyen Fark
Şantiyede geçen her saat üretken değildir. Ancak planlama süreçleri bu farkı çoğu zaman göz ardı eder.
Zaman kabaca ikiye ayrılır:
- Üretken zaman: Fiilen iş yapılan süre
- Üretken olmayan ama kaçınılmaz zaman: Beklemeler, duraksamalar, karar boşlukları
Planlar genellikle sadece ilkini dikkate alır. Oysa projelerin önemli bir bölümü ikinci zaman diliminde kaybolur. Bir ekip sahadadır ama iş yapamaz. Malzeme gelmiştir ama kullanılamaz. Detay çizimi vardır ama uygulama kararı yoktur. Bu anlar takvimde görünmez. Ancak proje süresini uzatan asıl faktörler tam olarak bu “görünmeyen zamanlar” dır. Çoğu gecikme, çalışılmayan zamanlardan değil;
çalışılamayan zamanlardan doğar.
Kimsenin Hesaplamadığı Zaman: Geçiş Süreleri
Zaman tahminlerinde en sık unutulan alanlardan biri de işler arası geçiş süreleridir. Bir iş bittiğinde diğeri hemen başlamaz.
Arada;
- Alanın temizlenmesi
- Ekipman değişimi
- Ekip organizasyonu
- Kontrol ve onay
gibi süreçler vardır.
Bu geçişler tek tek kısa görünür. Ama proje boyunca toplandığında, haftalara ulaşan bir zaman kaybı yaratır. Planlar bu süreleri genellikle “doğal olarak akacak” varsayımıyla yok sayar.
İyimserlik Yanlılığı ve Planlama Körlüğü
Proje ekipleri geçmişte yaşanan gecikmeleri hatırlar; ancak bu gecikmeleri sistematik bir veri olarak ele almaz. Bunun yerine şu düşünce baskın olur: “Bu projede daha dikkatli olacağız.” Bu yaklaşım, davranış bilimlerinde iyimserlik yanlılığı olarak tanımlanır. İnsanlar geleceği, geçmişten daha sorunsuz hayal etmeye meyillidir.
Bu yüzden planlar:
- Olanı değil X
- Olasıyı değil X
- Olmasını istediklerimizi yansıtır ✓
Bu körlük, projeyi kötü niyetle değil, iyi niyetle geç bitirir.
Takvimler Neden Gerçekliği Taşıyamaz?
Takvimler statiktir. Şantiye ise dinamiktir.
Takvim:
- Sabit süreler ister
- Net başlangıç ve bitişler bekler
Şantiye:
- Belirsizlik üretir
- Anlık kararlarla şekillenir
Bu iki dünya uyumlanmadığında, kazanan her zaman gerçekler olur.
Sonuç: Takvimler Değil, Gerçekler Kazanır!
İnşaat projeleri çoğu zaman kötü yönetildiği için değil, gerçek hayata göre planlanmadığı için geç biter. Zamanı doğru yönetmek, daha sıkı çalışmaktan önce, zamanın nerede ve neden kaybolduğunu kabul etmeyi gerektirir. Gerçekçi planlama, iyimserliği azaltmakla değil; gerçeği planın içine almakla başlar.
Gerçek çözümler ile metraj süreçlerinde zaman kaybının önüne geçin!
Sadece 10 dakikada demir metraj süreçlerini anlattığımız videoyu hemen izleyin!
👇
KÜNYE
Sektörde 42. yılını tamamlamak üzere olan bir inşaat mühendisi olarak gerek yurt içinde, (Avrupa Konutları TEM (3114 Konut) - Silivri L Tipi 6 Adet Kapalı Cezaevi - Akşehir Cezaevi - Fethiye Cezaevi) gerekse yurtdışında (İran/Qazvın - Irak/Rafah-City) birçok projede uyguladığım bu çalışmaların ülkemiz genelinde de uygulanmasını, milli servetin israf edilmemesini ve artan maliyetlerin kontrol altında tutulmasını amaçlayarak iş bu makaleyi kaleme aldım.
Statik projelerde donatı adet bilgilerini neden yazmazlar?Demir fiyatlarında yaşanan artışlar ve firmaların bundan sonra uygulaması gereken 4 değişiklik
Com Metraj Yazılımları Türkiye'nin Devlerinin Tercihi!